Geïnspireerd door mijn held Sam Calligione van de Dogfish Head Brewery heb ik besloten om twee bijzondere, herfstige ingrediënten toe te voegen: pompoen en rozijn. Wel verantwoord biologisch natuurlijk en dus afkomstig van natuurvoedingswinkel Helianth (Heerenstraat 5c, Leiden).

Het viel nog niet mee om te achterhalen hoe de pompoen verwerkt zou moeten worden. Een pompoen is een grote, ronde vrucht met een dikke schil die van er binnen uitziet als een suikermeloen. Qua smaak en textuur lijkt een pompoen meer op een winterpeen. In de VS is ‘pumpkin ale’ een bekende biersoort, maar in de receptuur ligt de nadruk vaak meer op specifieke kruiden dan op de pompoen zelf.

Uiteindelijk heb ik besloten om het vruchtvlees in stukjes te snijden en te roosteren in de oven. Het resultaat heb ik toegevoegd tijdens de nagisting van het bockier. Voor de rozijnen was de keuze eenvoudiger: wellen in het jongbier en daarna toevoegen tijdens de nagisting.

Wat mij betreft geven de pompoen en rozijn een mooie complexiteit aan het bockbier zonder direct overduidelijk aanwezig te zijn. De naam van het bier verraadt natuurlijk wel direct de ingrediënten .

Het was een experiment, dus er is maar één fust beschikbaar. Alleen op tap tijdens het nieuwe bierfestival in Noordwijk (zondag 16-10-2011, van 14 tot 20 uur).

Na de succesvolle open brouwerijdag in september 2010 moest er natuurlijk een vervolg komen. En hoe! Dit jaar doen er meer dan 50 brouwerijen mee. Wie en waar vind je op de website: http://www.nederlandsbier.nl.

Biergisten spelen een hoofdrol bij het brouwen van bier. De brouwmeester maakt wort (gekleurd, bitter suikerwater) uit gerst, hop en water. Maar het zijn de gistcellen die het wort omzetten in alcohol en koolzuur. Elke giststam produceert daarbij zijn eigen specifieke geur en smaak, die bepalend is voor het karakter van het bier. De brouwmeester vertroetelt zijn gistcelletjes, zodat ze in optimale conditie zijn om keer op keer een topprestatie te leveren.

Bieren van wilde of spontane gisting komen van oudsher uit België. Denk aan lambik en geuze: friszurige bieren met een zeer complexe geur en smaak. De wilde gisten die daarvoor gebruikt worden zweven in de lucht rondom de brouwerij of houden zich op in de kieren van houten gistingsvaten. Wetenschappelijk gezien praten we over de gistfamilie Brettanomyces (kortweg Brett.). En dan vaak in gezelschap van Lactobacillus (melkzuur)- en Pediococcus-bacteriën.

André (links) en JW (rechts) op gistsafari

Het aardige is dat die Brett-gist echt niet alleen in (delen van) België voorkomt, maar overal ter wereld. Vooral fruitbomen zijn een geliefde omgeving voor Brett-gisten. Bierbrouwers André (biochemisch analist) en JW (eigenaar/brouwer Leidsch Bier) hebben het plan opgevat om in Leiden zo’n wilde gist te gaan vangen. Gewoon bij de buren in de appelboom. Maar wel met vernuftige vangkooitjes, uitgekiende voedingsbodem, petrischalen, een computer-microscoop en een klimaatkast.

Tijdens de open dagen bij Leidsch Bier presenteren we onze resultaten, inclusief microscoop-opnamen van delende gistcellen en kleurrijke close-ups van schimmelculturen. Én we laten twee Brett-bieren proeven. Of die al gemaakt zijn met wilde, Leidse gist? Kom naar de presentatie en je hoort het uit de eerste hand!

De presentatie is op zaterdag 24-09 én zondag 25-09 om 16:00 uur. De brouwerij is op beide dagen geopend van 14:00 tot 19:00 uur.

De open dagen bij Leidsch Bier zijn onderdeel van de Nederlandse Brouwerijdagen 2011 op meer dan 50 locaties in Nederland. Voor meer informatie: www.nederlandsbier.nl.

De nieuwe gistingstank is maar liefst 6x zo groot als de grootste, huidige tanks. Hiermee wordt de totale gistingscapaciteit in één klap verdubbeld.

Vóór plaatsing in de klimaatcel moest de tank nog wel een ingrijpende modificatie ondergaan.

De klimaatcel (waarvan er recent twee stuks zijn aangeschaft) heeft de mogelijkheid om de temperatuur tijdens de vergisting tot op één graad Celcius te regelen. Die temperatuur is van grote invloed op het uiteindelijke karakter van het bier.

De ambitie is om dit jaar in Leiden te gaan produktiebrouwen en de nieuwe tank komt daarbij zeer goed van pas. Als de recept-ontwikkeling voorspoedig verloopt staat er mogelijk al half mei 2011 een nieuw bier (de ‘Morsporter’) op de tap, gebrouwen in Leiden!

Foto van de nieuwe tank in de klimaatcel.

Een lang gekoesterde wens is in vervulling gegaan: de nieuwe website is live!
In een complete nieuwe stijl met meer kleur, meer foto’s, meer informatie, en meer actualiteit.

Vanaf vandaag kun je ook de hele ontwikkeling volgen van het nieuwe Leidsche Bier in wording: de Aaipiejee! De introductie staat al op de site, en zeer binnenkort volgen meer stappen: de receptuur, het proefbrouwen, de keuringen, en uiteindelijk de lancering van het nieuwe bier.

Veel plezier ermee!

Vergeet vooral niet om je aan te melden voor de nieuwsbrief (zie linkerkolom). Of neem een abonnement op de RSS-feeds (zie onderaan rechts). Dan blijf je altijd op de hoogte van de nieuwe ontwikkelingen rondom Leidsch Bier!

Bang voor spam? Geen nood. Je ontvangt alleen relevante berichten, en kunt je  op elk moment weer afmelden (mailtje met onderwerp ‘afmelden’).

In april bestaat Leidsch Bier namelijk alweer vijf jaar en dat gaan we vieren! Om te beginnen is, naast Leidsch Blond, ook Leidsch Dubbel weer gebrouwen. Iets minder moutbitter, wat meer caramel van smaak dan de editie 2007, maar nog steeds een heerlijke doordrinker.

Daarnaast wordt eind april ook Leidsch Weizen geïntroduceerd. Een witbier met gerst en tarwe, maar zonder toegevoegde kruiden. De gebruikte giststam zorgt voor een vleugje fruitige banaan, dat zo kenmerkend is voor dit – van oorsprong – Duitse biertype. Leidsch Weizen wordt afgevuld in kleine flessen, grote flessen en fusten. Als u dit bier op tap wilt zetten raad ik aan om vast een reservering te doen, want met een beetje mooi weer wordt dit een knaller!

De Leidsche Bierborrel gaat ook van start in 2009. Om de twee maanden is er een borrel bij één van de Leidse café’s. Er staan dan twee Leidsche Bieren op tap. De klanten betalen zelf hun drankjes, en de hapjes zijn voor rekening van Leidsch Bier. Een kort, informatief item over speciaalbier, bierbrouwen etc. zorgt voor een leuk extraatje. Data en locaties van de borrels staan vermeld in de agenda.

Tenslotte gaan we in het najaar iets doen met bier & eten. Het kiezen van een mooi speciaalbier náást een gerecht (in plaats van erin) wint snel aan populariteit. Met een aantal Leidse chef-koks zullen we dit onderwerp verder invullen. Ook komt er een folder om consumenten te helpen bij het kiezen van een heerlijk speciaalbier bij hun gerechten.

Het wordt een mooi bierjaar!

De doelstelling van Leidsch Blond was en is om mensen in Leiden en omstreken kennis te laten maken met de mooie wereld van het speciaalbier. Veel consumenten houden het bij ‘een pilsje’, terwijl er zoveel meer biertypen zijn om van te genieten. Letterlijk voor elke gelegenheid, gemoedstoestand, tijdstip etc. is een bijpassend bier te bedenken. En dat is meestal geen ‘koel slokje’ met weinig smaak, geur en karakter.

Vanaf 2007 wil ik daarom graag elk jaar één of meer speciaalbieren uitbrengen van uitéénlopende biertypes. Naast de bekendere zoals een bockbier of een witbier, kunnen dat ook minder bekende zijn, bijvoorbeeld een porter of een barley wine. Zo’n bier is dan slechts korte tijd (één tot drie maanden) verkrijgbaar om daarna opgevolgd te worden door weer een ander speciaalbier.

In april 2007 beginnen we met Leidsch Dubbel. De recept-ontwikkeling daarvoor is al een half jaar eerder gestart, en in februari heeft een panel van huidige afnemers (café’s, slijterijen, restaurants, etc.) tijdens een bierkeuring bij “De Grote Beer” een keuze gemaakt uit vier proefbrouwsels. Inmiddels is 13 hl. Leidsch Dubbel gebrouwen en op 27 april is de officiële introductie. Wees er snel bij, want op is op!

Voor eind september 2007 staat een bockbier op de planning. Er zijn al verschillende proefbrouwsels gemaakt, maar het ultieme recept is nog niet bereikt. En daarna? Misschien wel een tripel, of een weizen, een pale ale of een…

Veel genoegen toegewenst bij het drinken van de Leidsche Bieren!

Jan-Willem Fukkink

Voorbijgangers krijgen uitleg over het brouwproces, de receptuur en de ingrediënten: mout, hop, water en gist. Ze kunnen ook zelf een blik werpen in de brouwketels. Bierbrouwen is eigenlijk een eenvoudig en ambachtelijk proces, dat eeuwenlang op kleine schaal werd beoefend. Ook in de grote ‘pilsfabrieken’ van tegenwoordig gebeurt precies hetzelfde, maar dan op enorme schaal. De demonstraties zijn bedoeld om het bierbrouwen weer ‘dichter bij de mensen’ te brengen.

De brouwinstallatie met een capaciteit van 40 liter is in eigen beheer gebouwd, zowel voor het ontwikkelen van nieuwe recepten als het geven van brouwdemonstraties op feesten en partijen.

In de Agenda staan alle datums en locaties van de brouwdemonstraties.