Geïnspireerd door mijn held Sam Calligione van de Dogfish Head Brewery heb ik besloten om twee bijzondere, herfstige ingrediënten toe te voegen: pompoen en rozijn. Wel verantwoord biologisch natuurlijk en dus afkomstig van natuurvoedingswinkel Helianth (Heerenstraat 5c, Leiden).

Het viel nog niet mee om te achterhalen hoe de pompoen verwerkt zou moeten worden. Een pompoen is een grote, ronde vrucht met een dikke schil die van er binnen uitziet als een suikermeloen. Qua smaak en textuur lijkt een pompoen meer op een winterpeen. In de VS is ‘pumpkin ale’ een bekende biersoort, maar in de receptuur ligt de nadruk vaak meer op specifieke kruiden dan op de pompoen zelf.

Uiteindelijk heb ik besloten om het vruchtvlees in stukjes te snijden en te roosteren in de oven. Het resultaat heb ik toegevoegd tijdens de nagisting van het bockier. Voor de rozijnen was de keuze eenvoudiger: wellen in het jongbier en daarna toevoegen tijdens de nagisting.

Wat mij betreft geven de pompoen en rozijn een mooie complexiteit aan het bockbier zonder direct overduidelijk aanwezig te zijn. De naam van het bier verraadt natuurlijk wel direct de ingrediënten .

Het was een experiment, dus er is maar één fust beschikbaar. Alleen op tap tijdens het nieuwe bierfestival in Noordwijk (zondag 16-10-2011, van 14 tot 20 uur).

Na de succesvolle open brouwerijdag in september 2010 moest er natuurlijk een vervolg komen. En hoe! Dit jaar doen er meer dan 50 brouwerijen mee. Wie en waar vind je op de website: http://www.nederlandsbier.nl.

Biergisten spelen een hoofdrol bij het brouwen van bier. De brouwmeester maakt wort (gekleurd, bitter suikerwater) uit gerst, hop en water. Maar het zijn de gistcellen die het wort omzetten in alcohol en koolzuur. Elke giststam produceert daarbij zijn eigen specifieke geur en smaak, die bepalend is voor het karakter van het bier. De brouwmeester vertroetelt zijn gistcelletjes, zodat ze in optimale conditie zijn om keer op keer een topprestatie te leveren.

Bieren van wilde of spontane gisting komen van oudsher uit België. Denk aan lambik en geuze: friszurige bieren met een zeer complexe geur en smaak. De wilde gisten die daarvoor gebruikt worden zweven in de lucht rondom de brouwerij of houden zich op in de kieren van houten gistingsvaten. Wetenschappelijk gezien praten we over de gistfamilie Brettanomyces (kortweg Brett.). En dan vaak in gezelschap van Lactobacillus (melkzuur)- en Pediococcus-bacteriën.

André (links) en JW (rechts) op gistsafari

Het aardige is dat die Brett-gist echt niet alleen in (delen van) België voorkomt, maar overal ter wereld. Vooral fruitbomen zijn een geliefde omgeving voor Brett-gisten. Bierbrouwers André (biochemisch analist) en JW (eigenaar/brouwer Leidsch Bier) hebben het plan opgevat om in Leiden zo’n wilde gist te gaan vangen. Gewoon bij de buren in de appelboom. Maar wel met vernuftige vangkooitjes, uitgekiende voedingsbodem, petrischalen, een computer-microscoop en een klimaatkast.

Tijdens de open dagen bij Leidsch Bier presenteren we onze resultaten, inclusief microscoop-opnamen van delende gistcellen en kleurrijke close-ups van schimmelculturen. Én we laten twee Brett-bieren proeven. Of die al gemaakt zijn met wilde, Leidse gist? Kom naar de presentatie en je hoort het uit de eerste hand!

De presentatie is op zaterdag 24-09 én zondag 25-09 om 16:00 uur. De brouwerij is op beide dagen geopend van 14:00 tot 19:00 uur.

De open dagen bij Leidsch Bier zijn onderdeel van de Nederlandse Brouwerijdagen 2011 op meer dan 50 locaties in Nederland. Voor meer informatie: www.nederlandsbier.nl.

De Morsporter zal voor het eerst getapt worden op vrijdag 13 mei 2011, vanaf 17:30 uur.
Plaats van handeling is Lemmy’s Biercafé (Morsstraat 24, Leiden).
De locatie is niet toevallig gekozen want we vieren dan ook het 15-jarig bestaan van Lemmy’s.

Alle bierliefhebbers in Leiden en omgeving zijn voor deze bijzondere gelegenheid van harte uitgenodigd! In verband met de voorbereidingen hoor ik graag of je aanwezig zult zijn. Stuur dan een mailtje met als onderwerp ‘aanmelden’.

Woon je in Leiden? Dan is de fiets de beste optie: Lemmy’s vind je in het centrum van Leiden, vlakbij de Beestenmarkt. Voor wie verder weg woont, is het Openbaar Vervoer het makkelijkste (http://www.9292ov.nl). Het is acht minuten lopen vanaf treinstation Leiden Centraal. Kom je met de auto? Zorg dan voor een BOB en parkeer bijvoorbeeld bij het Stadsparkeerplan aan de Haagweg (http://www.stadsparkeerplan.com). Vanaf daar is het 7 minuten lopen.

Hopelijk tot vrijdag de 13e!

De receptuur voor de Leidsche Bieren wordt sinds de start in 2004 ontwikkeld in Leiden. Het produktiebrouwen vindt echter in licentie plaats bij de gerenommeerde Proefbrouwerij in Lochristi (B). Leidsch Blond en Leidsch Aaipiejee zijn momenteel op voorraad en zullen ook op de 13e mei getapt worden.

Inmiddels zijn alle maatregelen getroffen om ook in Leiden aan de Flevodwarsweg te kunnen produktiebrouwen. Weliswaar nog op zeer kleine schaal, want met een hoeveelheid van 1 hectoliter per maand kun je het beste spreken van een nano-brouwerij. Met deze faciliteiten wordt wel het mogelijk om nieuwe, experimentele, en verrassende bieren te brouwen (zoals de Morsporter). Het is de bedoeling om de brouwcapaciteit in de komende jaren stapsgewijs te vergroten.

Een porter is een oud Engels biertype dat in de 18e en 19e eeuw zeer populair was in Londen en omgeving. Het bier valt direct op door zijn donkerbruine tot zwarte kleur. Om dat te bereiken is voor de Morsporter een traditionele Engelse moutsoort gebruikt. De naam Morsporter verwijst natuurlijk ook naar de Morspoort, één van de twee overgebleven stadspoorten van Leiden. Alles over de ontwikkeling van de Morsporter lees je hier:
http://www.leidschbier.nl/category/morsporter/

Kom vrijdag de 13e genieten van dit nieuwe bier!

Voor de ontwikkeling van de Aaipiejee (zie hier) hadden we een aantal hopsoorten als koudhop uitgeprobeerd: Amarillo, Bramling Cross, Cascade en Challenger. Daarbij viel de Bramling Cross (zoals verwacht) af omdat deze hopsoort geen citrus-achtige geur geeft, die gewenst was voor de Aaipiejee.  In plaats daarvan doet de geur meer denken aan blauw fruit (pruimen, bosbessen). Die geur kwam er tijdens de keuringsronde ook duidelijk uit, en was zo mooi dat ik ter plekke besloot om met deze hopsoort ooit nog eens een bier te gaan maken.

Niet gebruikelijk misschien, maar “koudhoppen met Bramling Cross” werd de eerste bouwsteen voor het nieuwe recept.

Een andere, langgekoesterde wens was om een Porter te maken, een oud Engels biertype dat in de 18e en 19e eeuw zeer populair was in Londen en omgeving. Tegenwoordig wordt de Porter in Engeland bijna niet meer gebrouwen. Maar (net als bij een aantal andere biertypes) is de Porter ‘geadopteerd’ door diverse Amerikaanse craft brewers, vernieuwd en opnieuw populair, nu in de ‘nieuwe wereld’.

Een Porter valt als biertype op door zijn donkerbruine tot zwarte kleur, gecombineerd met een beige/bruin schuim. Qua kleur en moutachtige smaak wel vergelijkbaar met een Stout (b.v. Guinness) maar zachter van smaak (wat zoeter, minder moutbitter) en met meer fuitigheid in de geur. Door het gebruik van donkere, gebrande mouten ontstaat een koffie/espresso- of cacao/chocolade-achtige smaak. Die smaak van (bittere) chocolade leek me wel een mooie combinatie met de geur van blauw fruit (pruimen, bosbessen) van de hop.

Na een intensieve literatuurstudie (met name “Biertypengids” van Derek Walsh en “Classic Beer Styles (5): Porter” van Terry Foster) was het tijd voor het eerste proefbrouwsel. Zoals bij mij gebruikelijk weer één brouwsel in vieren gesplitst en vergist met vier verschillende Wyeast-giststammen. Daardoor is het specifieke karakter van de giststammen mooi onderling te vergelijken. De juiste giststam maakt een wereld van verschil in het uiteindelijke karakter van een bier.

De eerste keuring van de proefbrouwsels vond plaats op zondag 6 februari 2011 in Lemmy’s Biercafé aan de Morsstraat. Net als vorig jaar had ik de bierkenners van Biergilde Hartensteeg uitgenodigd voor hun oordeel, deze keer versterkt met een aantal leden van de Leidse BierProefClub van PINT. De resultaten waren duidelijk: er zitten een paar mooie bieren bij, maar met name in de hopgeur moet er nog veel ontwikkeld worden. Bijkomend hoogtepuntje was dat tijdens de keuring ook spontaan de naam voor het nieuwe bier ontstond. We zaten in de Morsstraat, vlakbij de Morspoort (één van de twee overgebleven stadspoorten van Leiden) dus leek Morsporter een perfecte naam voor het nieuwe bier.

Na een correctie op de vergistingstemperatuur (voor de fruitige hopgeur) en de moutstort (voor de volmondigheid) stond op zondag 20 maart 2011 alweer de tweede keuring op het programma. De geur scoorde over de hele linie veel beter, dus nu kwam het aan op de specifieke kenmerken van de verschillende giststammen. Proefbieren B en D streden om de eerste plaats, terwijl ook bier C aan sommige proeftafels hoog scoorde. In alle gevallen gold wel dat de kleur van het bier nog aangepast moest worden, want de roodbruine gloed was nog lang niet donker genoeg voor een Porter.

Inmiddels is de keuze gemaakt en de Morsporter op wat grotere schaal gebrouwen, en zal voor het eerst uit de tap stromen tijdens de viering van het 15-jarig bestaan van Lemmy’s Biercafé. Alle bierliefhebbers van Leiden zijn van harte uitgenodigd om op vrijdag 13 mei 2011, vanaf 17:30 uur de nieuwe Leidsch Morsporter te komen uitproberen (Lemmy’s Biercafé, Morsstraat 24, Leiden).

De nieuwe gistingstank is maar liefst 6x zo groot als de grootste, huidige tanks. Hiermee wordt de totale gistingscapaciteit in één klap verdubbeld.

Vóór plaatsing in de klimaatcel moest de tank nog wel een ingrijpende modificatie ondergaan.

De klimaatcel (waarvan er recent twee stuks zijn aangeschaft) heeft de mogelijkheid om de temperatuur tijdens de vergisting tot op één graad Celcius te regelen. Die temperatuur is van grote invloed op het uiteindelijke karakter van het bier.

De ambitie is om dit jaar in Leiden te gaan produktiebrouwen en de nieuwe tank komt daarbij zeer goed van pas. Als de recept-ontwikkeling voorspoedig verloopt staat er mogelijk al half mei 2011 een nieuw bier (de ‘Morsporter’) op de tap, gebrouwen in Leiden!

Foto van de nieuwe tank in de klimaatcel.

De bezoekers van het WBF konden het in ieder geval waarderen, want de Aaipiejee eindigde in de publieksstemming op een zeer verdienstelijke 8e plaats in een deelnemersveld van 66 winterbieren!

Voor het koken heb ik wat water uit een fles gebruikt die toch leeg moest. Het is wel lastig om het suikerwater uit het pannetje netjes te verdelen over beide flessen. Ik heb nog over een truc daarvoor nagedacht, maar kon niet zoveel verzinnen, want het is te weinig voor de meeste huis-tuin-en-keuken maatbekers.

Ook denk ik dat sommige mensen de neiging hebben te veel water te gebruiken, zodat het wellicht niet meer in de halve liter flessen past. Er bleef maar weinig ruimte over, en ik had tijdens het vervoer al wat wort geknoeid, dus anderen zullen dat probleem nog sterker hebben.

Hieronder een impressie met wat foto’s.

Het bottelen ging vrij eenvoudig. Ik heb 2 0,5 liter PET flesjes omgespoeld met heet water en het brouwsel hier evenredig over verdeeld. In beide flesjes heb ik wat gist laten lopen. Van fles naar fles overgieten ging prima, dus geknoeid werd er niet.

Ik heb wat water in de waterkoker gekookt en een klein beetje hiervan in een maatbekertje en hier 1,5 suikerklontje in laten oplossen. Deze oplossing heb ik verdeeld over de 2 flesjes en toen kon de dop erop. Goed aandraaien en dat was het alweer voor wat betreft het bottelen !

Na 3 dagen was duidelijk te zien dat het helderder begon te worden. Nu zijn er 7 dagen voorbij dus is het naar de koelkast verhuisd. Het bier is goed helder zoals op de foto te zien is. Nog 7 dagen wachten en dan kan er geproefd worden ! Ik hou je op de hoogte van het proeven

Tijdens de brouwdag was er voldoende tijd om bij te praten over (de techniek van) het bierbrouwen. Ondertussen deed de Brewzilla 2.4 (de proefbrouwinstallatie van Leidsch Bier) rustig zijn werk: wort rondpompen en de maischtemperatuur constant houden.

Maar er moest ook gewerkt worden. Drie deelnemers (Johan, Robbert-Jan, en Gregor) hadden zich beschikbaar gesteld om de brouwwerkzaamheden uit te voeren. Met de juiste receptuur en begeleiding van de brouwmeester ging dat uitstekend. Belangrijk moment: de hopgift tijdens het koken.

Tijdens het koken en koelen van de wort hadden de deelnemers nog even tijd om hun frisdrankflessen te desinfecteren met een reinigingsmiddel. Daarna werden de  flessen gevuld en kon iedereen naar huis, met een instructie voor de verdere stappen.

Leidsch Bier en Amateurbierbrouwersvereniging ‘t Wort Wat organiseren een gezamenlijke bierbrouwdag op zaterdag 13 november 2010. De dag duurt van 9 tot 17 uur en iedereen is van harte welkom.

Bezoekers die zelf een lege, schone frisdrankfles (van 1,5 liter) meebrengen krijgen daarin aan het eind van de brouwdag (rond 16 uur) een liter wort mee naar huis inclusief gist, een waterslot en instructies. Thuis laat je het wort in ongeveer twee weken vergisten. Het resultaat giet je over in één of meer kleinere flessen. En na nog ééns twee weken rijpen heb je dan één liter eigen bier!

Aan de actie “Eén liter eigen bier!” zijn voor de bezoekers verder geen kosten verbonden. Zorg wel dat je op tijd aanwezig bent om het brouwproces van nabij mee te maken. Wil je zeker weten dat er die dag een liter wort voor je klaar staat? Schrijf je dan vooraf in door een e-mail met je naam te sturen naar eenlitereigenbier@leidschbier.nl.

De locatie van de bierbrouwdag is Kwekerij E. Duivenvoorden, Turfspoor 57, 2165 AW Lisserbroek. Dat is vlak bij de bekende fruitkwekerij De Olmenhorst. De landgoedwinkel en ateliers van de Olmenhorst vormen een leuk alternatief voor wie niet de hele dag bij het bierbrouwen aanwezig wil zijn.

Waarom deze actie?

Bierbrouwen is voor een deel ambacht en voor een deel magie. Het ambachtelijke deel wordt gedaan door de brouwer die de ingrediënten water, mout en hop mengt en verwarmt. Het resultaat heet wort: een enigszins bitter suikerwater met een kleurtje. De gist zorgt voor de magie door die wort te vergisten: de suiker wordt omgezet in alcohol en koolzuur. Elke gistsoort voegt aan het bier zijn eigen geur- en smaakcomponenten toe waardoor het bier een uniek karakter krijgt. Leidsch Bier wil de magie van het bierbrouwen ‘dichter bij de mensen brengen’.

De KBC Open Brouwdag was in Leiden een groot succes. In diverse lokale kranten stond vooraf een korte aankondiging (en overigens ook een mooi artikel in de Telegraaf van 24-09). Er zijn naar schatting 150 bezoekers op bezoek geweest in het nieuwe bedrijfspand. Ze hebben samen 150 liter bier opgedronken (en ook wat fris). Ook de verkoop van grote (75 cl) flessen (voor thuis) en promotie-kleding liep uitstekend. Verschillende mensen kregen zin om een proeverij te gaan boeken in het proeflokaal. Het nieuwe bier (Leidsch Aaipiejee, een India Pale Ale) werd zeer enthousiast ontvangen. En ook de Brouwstappendemo, bemand door amateurbierbrouwers, kreeg volop aandacht. Achteraf een paar leuke stukjes met foto in de lokale kranten. Volgend jaar zeker weer!

In Leiden wordt het feestje zo mogelijk nog een slag groter. Het is namelijk ook de eerste gelegenheid om het nieuwe bedrijfspand en proeflokaal te bezoeken. Lees hier hoe dat zo gekomen is: http://www.leidschbier.nl/category/verhuizing/.

Tijdens de Open Brouwdag in Leiden kun je twee verschillende bierbrouwdemonstraties zien. De Brouwstappendemo toont alle hoofdstappen van het brouwproces inclusief een bier in vergisting (achter glas!). Daarnaast is de Brewzilla 2.4 in werking, de computergestuurde pico-brouwinstallatie waarop de receptuur voor nieuwe Leidsche Bieren ontwikkeld wordt.

Natuurlijk is er Leidsch Bier van de tap (en een frisje voor wie er fris moet blijven ). We serveren divere hapjes die een perfecte smaakcombinatie vormen met de bieren.

En als klap op de vuurpijl is tijdens de Open Brouwdag voor het eerst het allernieuwste bier, de Leidsch Aaipiejee, te proeven.

Het is een bier geworden van het type India Pale Ale (IPA, spreek uit aaipiejee). Dit van oorsprong (18e eeuw) Engelse biertype werd extra gehopt om de lange bootreis naar India te kunnen doorstaan. Een bier met een overweldigende geur en smaak!  Het recept is in ongeveer 8 maanden tijd ontwikkeld samen een groep van Leidse bierproevers. Lees hier hoe dat in zijn werk ging: http://www.leidschbier.nl/category/aaipiejee/.

Kom langs en geniet van Leidsch Bier!

Datum: zaterdag 25 september 2010

Tijd: 12.00 – 19.00 uur

Locatie: Flevodwarsweg 7-J, Leiden

Woon je in de buurt? Dan is de fiets de beste optie: industrieterrein Merenwijk (‘achter de Gamma’) is ongeveer 10 minuten fietsen van het centrum. Voor wie verder weg woont, is het Openbaar Vervoer het makkelijkste (http://www.9292ov.nl): twee minuten lopen vanaf bushalte “De Rodes”. De locatie is ook prima per auto te bereiken, maar zorg dan wel voor een BOB.

De keuring van het tweede proefbrouwsel vond half mei 2010 plaats. Opnieuw waren we te gast bij Jill’s, maar nu in de zijzaal omdat het gezelschap wat groter was.

De opdracht was weer om vier varianten van hetzelfde bier te keuren. Het ging opnieuw om één brouwsel dus alle ingrediënten, maischschema, etc. waren gelijk. Alleen waren vier verschillende giststammen gebruikt voor de vergisting. Voor de kenners onder ons: Wyeast 1056 (American Ale), Wyeast 1187 (Ringwood Ale), Wyeast 1272 (American Ale II), en Wyeast 1968 (London ESB Ale). Allemaal giststammen die geschikt zijn om een India Pale Ale mee te maken, maar ieder toch met hun eigen geur, smaak en karakter.

Dat bleek ook uit de keuringsresultaten, waarbij twee varianten duidelijk afvielen omdat de geur en smaak niet voldoende in balans waren. De twee finalisten werden allebei als zeer goed beoordeeld, waarbij de één als iets toegankelijker werd beschouwd (geschikt voor een groter publiek) en de ander als wat extemer. Aangezien de doelstelling was om van de Leidsch Aapiejee een uitdagend bier te maken is de keuze gevallen op de tweede finalist. Als de produktieversie net zo uitgesproken wordt moeten we de gemiddelde argeloze pilsdrinker vooraf gaan waarschuwen voor dit bier!

Na al dat harde werken was het tijd voor een beloning. Die bestond uit twee biercocktails met bijpassende taart (ja, echt!). De eerste combinatie was een cocktail van Leidsch Blond met o.a. een Italiaanse sinaasappellikeur. Die bleek uitstekend te smaken bij een stukje chipolata-taart. De vruchtjes uit de taart vormden een mooie match met het fruitige van het bier en de likeur.

De tweede combinatie was een Leidsche Flip (cocktail van Leidsch Dubbel) met een stukje chocolade-taart. De caramel en moutbitterheid van het bier vormen samen met de pure chocolade een echte smaaksensatie!

De definitieve receptuur is inmiddels opgesteld, en de brouwopdracht verstrekt aan de Proefbrouwerij in Lochristi. Eind september zal de Leidsch Aaipiejee gepresenteerd worden (tijdens de Open Brouwdag). Benieuwd naar het resultaat? Je bent van harte welkom op zaterdag 25 september van 12 tot 19 uur.

De buitengevel van links naar rechts: deur naar trappenhuis en hoofdingang, raam van het proeflokaal, roldeur naar het magazijn, en personeelsingang.

De pico-brouwerij (Brewzilla 2.4, waar de nieuwe Leidsch Bier-recepten op ontwikkeld worden) heeft helemaal links in het magazijn een plekje gevonden. Als het een beetje redelijk weer is gaat de roldeur open en kan er lekker in de buitenlucht gebrouwen worden. Wat een luxe!

Daarnaast veel stellingen met brouwspullen, ingrediënten, kadoverpakkingen, de tap-installatie met toebehoren etc. etc. De rest van het magazijn is bestemd voor pallets met duizenden liters Leidsch Bier, want daar gaat het tenslotte allemaal om…

Achterin links is de doorgang naar de keuken, WC, en het proeflokaal.

Het proeflokaal is geschikt voor groepen van 6 tot 12 personen. Hier gaan we genieten van diverse speciaalbieren met uitéénlopende smaken. Een uitleg van het brouwproces en de ingrediënten hoort er natuurlijk ook bij. En vanuit de keuken serverven we diverse hapjes, die een perfecte smaakcombinatie vormen met de bieren.

Zin gekregen om het ‘Leidsch Bierpaleis’ te bezoeken voor een rondleiding met proeverij?
Dat kan, maar alleen op afspraak. Op de pagina ‘Contact‘ vind je het benodigde e-mailadres en telefoonnummer.

Wellicht tot binnenkort!

De KBC Open Brouwdag zal plaatsvinden op zaterdag 25 september 2010.

Op die dag zijn de KBC-brouwerijen de hele dag geopend voor het publiek. Natuurlijk wordt er bier gebrouwen en bestaat de mogelijkheid om te genieten van speciaalbier. Bij diverse brouwerijen worden proeverijen en workshops georganiseerd. Ook de licentiebrouwers (die geen eigen brouwketel hebben) zullen in hun eigen regio brouwdemo’s en andere activiteiten verzorgen.

Vanaf half augustus wordt op de KBC-website (www.kleinbrouwerijcollectief.nl) een lijst gepubliceerd met de deelnemende KBC-leden, locaties en programma’s. De KBC Open Brouwdag vindt plaats op tientallen locaties in heel Nederland, dus check de website voor de laatste details.

Kom langs en geniet van Nederlands Speciaalbier!

Daarna werden de leveringen snel groter en vond Leidsch Bier onderdak bij de firma Van der Luyt in Oegstgeest: een selfstorage-unit voor de ‘kleine’ voorraad, en de mogelijkheid om extra pallets in een centraal magazijn te bewaren. Voor de opslag een perfecte oplossing, maar ja… een plek helemaal voor jezelf is natuurlijk nóg mooier.

Die kans deed zich een paar weken geleden voor toen er in de krant een bedrijfsunit op industrieterrein Merenwijk  (‘achter de Gamma’) te huur werd aangeboden. Niet zo erg groot (65 m²)  dus de pallet-opslag zal wel passen en meten worden. Maar wel met een klein kantoor, een keuken en een WC.

Ook de brouwinstallatie voor receptontwikkeling, de vergistingskoelkast, de ingrediënten, laboratoriumspullen, geschenkverpakkingen, enz. enz. kunnen hier een plekje vinden. Dat is qua logistiek natuurlijk een stuk handiger, en maakt ons huis (aan de Beekforel) een stuk beter bewoonbaar…

Afgelopen vrijdag was de sleuteloverdracht, en inmiddels zijn we begonnen met klussen. De muren en vloer krijgen een nieuwe verflaag, zodat het geheel een wat meer representatieve uitstraling krijgt. Bijvoorbeeld om klanten of leveranciers te kunnen ontvangen, of incidenteel een proeverij te organiseren. Eind juli moet de verhuizing afgerond zijn, inclusief het transport van de huidige voorraad die nu nog bij Van der Luyt staat.

Voor zaterdag 25 september 2010 staat een Open Dag gepland.  Dan kan iedereen langskomen om het resultaat te bewonderen. Op die dag gaat er trouwens nog veel meer gebeuren, maar daarover later meer.

In maart had ik de bierkenners van Biergilde Hartensteeg en een paar biervrienden gevraagd om mijn eerste proefbrouw te keuren. En zo kon het gebeuren dat we bij Jill’s op een vroege zondagmiddag al aan het bier zaten. Wetenschappelijk gezien kun je een bierkeuring trouwens het beste ’s ochtends om een uur of 10 houden, want dan zijn je smaakpapillen in topvorm.

Frappant hoe alleen de koudhoppen (Amarillo, Bramling Cross, Cascade en Challenger) nog zoveel verschil kunnen maken in het uiteindelijke karakter van het bier. De Bramling Cross-hop viel vooral op door de geur van blauw fruit (pruim, bosbes). Hij viel daarom af als kandidaat voor de Aaipiejee, want die moet meer een citrus-achtige geur krijgen. De Amarillo-hop werd uiteindelijk de winnaar. Bij die variant waren geur en smaak het beste in balans.

Na de officiële keuring was er ook nog gelegenheid voor een ’speciaalbier & kaas’-proeverij. De combinaties Leidsch Blond met boeren-camembert, Leidsch Weizen met Hollandse belegen geitenkaas, en Leidsch Dubbel met stilton vielen zeer in de smaak.

Nu de keuze voor de koudhop gemaakt is, wordt het tijd voor een tweede proefbrouw. Een kleine correctie op de gebruikte mouten gaat zorgen voor een iets voller karakter en een tikje donkerder kleur (meer oranje dan geel). Door het brouwsel op te splitsen en met verschillende biergisten te laten vergisten, ontstaan weer vier varianten voor de volgende keuring. Daarover later meer…

Het KBC bestaat inmiddels zeven jaar en is in die tijd uitgegroeid tot het grootste samenwerkingsverband van bierbrouwerijen en licentiebrouwers van Nederland. De ruim 60 leden zijn allen kleine ondernemers die zich bezighouden met de produktie en verkoop van speciaalbier.

Voor de Nederlandse consument is het KBC vooral zichtbaar als organisator van het jaarlijkse KBC Bierfestival in ’s Hertogenbosch (op zondag 2 mei aanstaande alweer de 7e editie), en door het uitbrengen van de folder “Speciaalbier & Eten” in 2009, waarin naast algemene adviezen ook diverse speciaalbier & kaas-combinaties gepresenteerd worden.

In de landelijke pers zijn het vooral de acht grote bierbrouwerijen die de aandacht vragen. Met de al jaren teruglopende consumptie van pils en tegelijkertijd de opkomende vraag naar (nationaal en internationaal) speciaalbier vindt het KBC het tijd worden om zich wat meer te profileren. De Nederlandse consument krijgt immers steeds meer aandacht voor een mooi speciaalbier, dat met eerlijke ingrediënten op ambachtelijke wijze geproduceerd wordt. En die voorliefde delen ze met de leden van het KBC.

Wat kan de consument gaan verwachten van het KBC?

Allereerst wordt er komend najaar een Open Brouwdag georganiseerd. Op die dag zijn de KBC-brouwerijen de hele dag geopend voor het publiek. Natuurlijk wordt er bier gebrouwen en bestaat de mogelijkheid om te genieten van speciaalbier. Bij diverse brouwerijen worden proeverijen en workshops georganiseerd. Ook de licentiebrouwers (die geen eigen brouwketel hebben) zullen in hun eigen regio brouwdemo’s en andere activiteiten verzorgen. De definitieve datum van de Open Brouwdag wordt later bekendgemaakt.

Daarnaast zijn we gestart met een tweede editie van de KBC-folder, die mogelijk al eind 2010 verschijnt. Deze keer wordt het onderwerp “Speciaalbier & Desserts”. Nog niet een algemeen bekend thema, maar het belooft nu al een culinaire ontdekkingsreis te worden.

Ook gaat het KBC samenwerken met culinaire organisaties en produktschappen om de consument te informeren over speciaalbier. Nederlands speciaalbier is geen koel, goudgeel slokje met weinig geur, bitterheid en karakter dat je achteloos naar binnen giet. Het is een culinair genoegen dat je zintuigen verwent en dat ontdekken gelukkig steeds meer mensen.

Tenslotte komt er een nieuwe website (http://www.kleinbrouwerijcollectief.nl) met meer informatie over het KBC en haar leden. En natuurlijk met veel enthousiasme en passie voor Nederlands speciaalbier.

Achter de schermen vindt tegelijkertijd een organisatorische vernieuwingsslag plaats, waarbij de KBC-leden nog meer dan voorheen als Collectief zullen opereren. Bijvoorbeeld op het gebied van gezamenlijke inkoop en distributie, wetgeving en kwaltiteitscontrole. Voor elk van de vier kernthema’s Produktie, Promotie, Kwaliteit en Bierfestival is nu een apart bestuurslid aangesteld.

Voor meer informatie over het Klein Brouwerij Collectief kunt u contact opnemen met Toon van der Heijden (06-19328967, of info@kleinbrouwerijcollectief.nl).

bijschrift bij de foto (vlnr):
Constant Keinemans (lid Produktie), Jan-Willem Fukkink (lid Promotie), Rob Kooij (penningmeester), Jan van Kollenburg (lid Bierfestival), Jan Wolfs (lid Kwaliteit), Toon van der Heijden (voorzitter), Frans Schamp (secretaris)

Voor de receptuur van de Aaipiejee ben ik uitgegaan van een recept dat ik eerder heb gebrouwen in mei 2007. Dat bier oogste veel enthousiaste reacties bij vrienden en bekenden, maar ik vond het toen nog wat te extreem om als Leidsch Bier op de markt te brengen.

Een variant op het recept heb ik ook nog eens gebruikt in april 2008. Dat was bij een brouwdemonstratie in de Bierwinkel aan de Hartesteeg , voor de officiële opening van die winkel. Een paar liter van dat bier is verdeeld onder lokale liefhebbers, natuurlijk met een speciaal etiket voor de feestelijke gelegenheid.

Bier wordt gemaakt met vier hoofdingrediënten: gerst, water, hop en gist. Naast gerst worden ook wel andere granen gebruikt (tarwe, spelt, maïs, rijst, haver, rogge) maar eigenlijk altijd in combinatie met gerst. Naast hop worden ook wel andere kruiden gebruikt, afhankelijk van het biertype en de voorkeur van de brouwmeester.

In de Aapiejee zit alleen gerstemout, maar wel in verschillende varianten voor een specifieke geur, smaak en kleur. En worden twee soorten hop toegevoegd tijdens het koken, vooral voor een  stevige bitterheid. Bij de Aaipiejee wordt zelfs na de hoofdvergisting nog extra hop toegevoegd, de zogenaamde koudhop. Niet voor nog meer bitterheid, maar specifiek voor de massieve hopgeur die zo kenmerkend is voor dit biertype.

De soort koudhop is zeer bepalend voor het uiteindelijke karakter van de Aaipiejee. Reden genoeg om begin januari 2010 een proefbrouwsel te maken. Op de foto zie je het bier na de hoofdvergisting. In elk van de vier vergistingstanks is een andere koudhop toegevoegd.

Voor de kenners: Amarillo, Bramling Cross, Cascade en Challenger. Niet allemaal even gebruikelijk als koudhop voor dit biertype, maar als experiment wel interessant. Omdat de vier varianten – op de koudhop na – identiek zijn (het is één brouwsel) kun je de verschillende koudhoppen uitstekend met elkaar vergelijken.

Volgende keer meer over de keuring van de vier varianten, begin maart 2010. Met verrassende uitkomsten!

Een lang gekoesterde wens is in vervulling gegaan: de nieuwe website is live!
In een complete nieuwe stijl met meer kleur, meer foto’s, meer informatie, en meer actualiteit.

Vanaf vandaag kun je ook de hele ontwikkeling volgen van het nieuwe Leidsche Bier in wording: de Aaipiejee! De introductie staat al op de site, en zeer binnenkort volgen meer stappen: de receptuur, het proefbrouwen, de keuringen, en uiteindelijk de lancering van het nieuwe bier.

Veel plezier ermee!

Vergeet vooral niet om je aan te melden voor de nieuwsbrief (zie linkerkolom). Of neem een abonnement op de RSS-feeds (zie onderaan rechts). Dan blijf je altijd op de hoogte van de nieuwe ontwikkelingen rondom Leidsch Bier!

Microbreweries in de Verenigde Staten doen het al veel langer, en ook kleine brouwerijen in Europa zijn er mee begonnen: extreme bieren brouwen! Bieren, die alle bestaande conventies en classificeringen van biertypen negeren en die een geur- en smaak-explosie veroorzaken in het hoofd van de bierdrinker. Bieren die de spot drijven met de marketeers van de grote bierproducenten. Zij beweren namelijk dat de consument steeds minder bitterheid, minder smaak, minder calorieën wil in zijn biertje. Niet, dus!

Een schitterend voorbeeld is het biertype India Pale Ale, ook wel IPA genoemd (spreek uit: aaipiejee). Een van oorsprong Engels biertype van bovengisting (Ale), met een bleke (Pale) tot amber kleur. Dit biertype werd vroeger per schip vervoerd naar de Engelse koloniën (India), en kreeg meer alcohol en hopbitterheid om de lange reis te doorstaan.

Amerikaanse microbreweries hebben dit biertype geadopteerd en er hun eigen variant op gemaakt: de extreme IPA. Eén van mijn favorieten is de Snake Dog IPA van de Flying Dog Brewery. Geen bier om gedachtenloos weg te klokken. Er zou eigenlijk een waarschuwing op het etiket moeten staan: “Niet voor argeloze pilsdrinkers!”

Leiden krijgt zijn eigen India Pale Ale: de Leidsche Aaipiejee. Waarschijnlijk niet zo extreem als sommige Amerikaanse versies, maar wel een bier met voldoende uitdaging, ook voor de geoefende bierdrinker. Op de website van Leidsch Bier kun je de hele ontwikkeling van de Aaipiejee volgen: van de eerste receptstudies, via de proefbrouwsels en de keuringen, tot en met de lancering ‘ergens in 2010′.

In het boek “Doe Het Eens Met Bier” (ISBN 978-90-5826-510-4) beschrijft Jeff Van den Steen meer dan 150 verrassende cocktails met bier. Van bier met niet-alcoholische dranken en/of toevoegsels, via bier met bier, tot bier met andere alcoholische dranken.

Natuurlijk ben ik ook aan het experimenteren geslagen met biercocktails op basis van de Leidsche bieren. De kunst is (volgens mij) om een combinatie te maken, waarin je nog steeds de geur en smaak van het bier herkent.

Klik hier voor het recept (PDF) van de Leidsche Flip, op basis van Leidsch Dubbel. Heerlijk als aperitief, of bij een dessert met chocolade en/of caramel.

Geniet!

Bang voor spam? Geen nood. Je ontvangt alleen relevante berichten, en kunt je  op elk moment weer afmelden (mailtje met onderwerp ‘afmelden’).

Op tap: Leidsch Blond, Leidsch Dubbel, en Leidsch Weizen.

Tijdens de vorige Bierborrel hebben we mooie combinaties geproefd van speciaalbier en kaas. Ook is de nieuwe KBC-folder over “Speciaalbier en eten, een perfecte combinatie” (PDF) gepresenteerd.

Deze keer gaan we nog een stapje verder. Chef-kok Tim heeft een aantal geweldige combinaties gecreëerd van speciaalbier en vis. Geen eenvoudige opgave, want dit is nog grotendeels onontgonnen terrein. Ik kan jullie verzekeren: het wordt een bijzondere smaakbeleving!

Wil je nu wel eens weten hoe bier gemaakt wordt? Da’s mooi, want tijdens de Bierborrel geven we ook een demonstratie bierbrouwen. In zes eenvoudige stappen leer je hoe dat moet.

Zoals altijd geldt:
- iedereen is van harte welkom
- de toegang is gratis
- de bieren (of andere drankjes) zijn voor eigen rekening

De proeverij en de demonstratie worden je aangeboden door Olivier, in samenwerking met Leidsch Bier.

In de folder staan handige tips om de mooie smaken van speciaalbier en eten te combineren. Een glas speciaalbier bij een gerecht is net zo’n genoegen als een glas wijn (of zelfs beter)!

Er staan ook diverse voorbeelden in van speciaalbier- en kaas-combinaties. En tenslotte een kaart van Nederland met daarop alle (bijna 60) leden van het Klein Brouwerij Collectief (KBC), en een tiental bevriende brouwerijen.

De folder wordt vanaf half september door KBC-leden verspreid door heel Nederland. Een digitaal exemplaar (in PDF-format) kun je hier downloaden. Veel plezier ermee!

Zoals gebruikelijk weer alle Leidsche Bieren op de tap (Blond, Dubbel, en Weizen), en deze keer een proeverij met geweldige combinaties van ‘Speciaalbier & Kaas’!

Zoals al aangekondigd is er om de twee maanden een Leidsche Bierborrel in één van de café’s in Leiden. De data en locaties daarvan vind je onder het kopje Agenda.

Aanstaande vrijdag (19 juni) is de beurt aan Lemmy’s Biercafé, Morsstraat 24 in Leiden. De borrel duurt officieel van 17 tot 19 uur, maar langer blijven is ongetwijfeld geen straf. Vrijdag staan maar liefst alledrie de Leidsch Bieren op tap: Blond, Dubbel en Weizen!

Als speciale attractie tijdens deze Bierborrel zullen we een Biercocktail schenken, met Leidsch Blond als één van de ingrediënten. Een unieke gelegenheid om deze nieuwe variatie met bier te ontdekken!

In april bestaat Leidsch Bier namelijk alweer vijf jaar en dat gaan we vieren! Om te beginnen is, naast Leidsch Blond, ook Leidsch Dubbel weer gebrouwen. Iets minder moutbitter, wat meer caramel van smaak dan de editie 2007, maar nog steeds een heerlijke doordrinker.

Daarnaast wordt eind april ook Leidsch Weizen geïntroduceerd. Een witbier met gerst en tarwe, maar zonder toegevoegde kruiden. De gebruikte giststam zorgt voor een vleugje fruitige banaan, dat zo kenmerkend is voor dit – van oorsprong – Duitse biertype. Leidsch Weizen wordt afgevuld in kleine flessen, grote flessen en fusten. Als u dit bier op tap wilt zetten raad ik aan om vast een reservering te doen, want met een beetje mooi weer wordt dit een knaller!

De Leidsche Bierborrel gaat ook van start in 2009. Om de twee maanden is er een borrel bij één van de Leidse café’s. Er staan dan twee Leidsche Bieren op tap. De klanten betalen zelf hun drankjes, en de hapjes zijn voor rekening van Leidsch Bier. Een kort, informatief item over speciaalbier, bierbrouwen etc. zorgt voor een leuk extraatje. Data en locaties van de borrels staan vermeld in de agenda.

Tenslotte gaan we in het najaar iets doen met bier & eten. Het kiezen van een mooi speciaalbier náást een gerecht (in plaats van erin) wint snel aan populariteit. Met een aantal Leidse chef-koks zullen we dit onderwerp verder invullen. Ook komt er een folder om consumenten te helpen bij het kiezen van een heerlijk speciaalbier bij hun gerechten.

Het wordt een mooi bierjaar!

De doelstelling van Leidsch Blond was en is om mensen in Leiden en omstreken kennis te laten maken met de mooie wereld van het speciaalbier. Veel consumenten houden het bij ‘een pilsje’, terwijl er zoveel meer biertypen zijn om van te genieten. Letterlijk voor elke gelegenheid, gemoedstoestand, tijdstip etc. is een bijpassend bier te bedenken. En dat is meestal geen ‘koel slokje’ met weinig smaak, geur en karakter.

Vanaf 2007 wil ik daarom graag elk jaar één of meer speciaalbieren uitbrengen van uitéénlopende biertypes. Naast de bekendere zoals een bockbier of een witbier, kunnen dat ook minder bekende zijn, bijvoorbeeld een porter of een barley wine. Zo’n bier is dan slechts korte tijd (één tot drie maanden) verkrijgbaar om daarna opgevolgd te worden door weer een ander speciaalbier.

In april 2007 beginnen we met Leidsch Dubbel. De recept-ontwikkeling daarvoor is al een half jaar eerder gestart, en in februari heeft een panel van huidige afnemers (café’s, slijterijen, restaurants, etc.) tijdens een bierkeuring bij “De Grote Beer” een keuze gemaakt uit vier proefbrouwsels. Inmiddels is 13 hl. Leidsch Dubbel gebrouwen en op 27 april is de officiële introductie. Wees er snel bij, want op is op!

Voor eind september 2007 staat een bockbier op de planning. Er zijn al verschillende proefbrouwsels gemaakt, maar het ultieme recept is nog niet bereikt. En daarna? Misschien wel een tripel, of een weizen, een pale ale of een…

Veel genoegen toegewenst bij het drinken van de Leidsche Bieren!

Jan-Willem Fukkink

Voorbijgangers krijgen uitleg over het brouwproces, de receptuur en de ingrediënten: mout, hop, water en gist. Ze kunnen ook zelf een blik werpen in de brouwketels. Bierbrouwen is eigenlijk een eenvoudig en ambachtelijk proces, dat eeuwenlang op kleine schaal werd beoefend. Ook in de grote ‘pilsfabrieken’ van tegenwoordig gebeurt precies hetzelfde, maar dan op enorme schaal. De demonstraties zijn bedoeld om het bierbrouwen weer ‘dichter bij de mensen’ te brengen.

De brouwinstallatie met een capaciteit van 40 liter is in eigen beheer gebouwd, zowel voor het ontwikkelen van nieuwe recepten als het geven van brouwdemonstraties op feesten en partijen.

In de Agenda staan alle datums en locaties van de brouwdemonstraties.