Leidsch Bier

Op zaterdag 1 en zondag 2 juni 2013 kan het publiek bij meer dan 70 Nederlandse bierbrouwerijen een kijkje nemen achter de schermen. De brouwerijen organiseren onder andere demonstraties, proeverijen en rondleidingen. Zonder uitzondering hebben deze bierbrouwers veel aandacht, liefde en passie voor hun produkt: Nederlands Bier. En ze willen de consument verwennen met dit ‘vloeibare geluk’.

De Leidsche Bierbrouwerij is natuurlijk ook geopend, en wel op zaterdag én zondag van 14 tot 19 uur. Dit jaar voor het eerst op de nieuwe brouwerijlocatie aan de Flevoweg 35 A, te Leiden! (nog steeds in de Merenwijk ‘achter de Gamma’)

We hebben diverse bieren op tap (maar niet allemaal tegelijk). Vanzelfsprekend onze vaste toppertjes Blond en Aaipiejee. Maar dit jaar ook het Kuitbier, een moderne versie van een authentiek Hollands biertype uit de 15e eeuw. Daarnaast de Raisin Porter, een speciale Flavorites-versie van de Morsporter gelagerd op rozijnen. En last but not least een kakelverse Weizen 2013, het eerste bier gebrouwen op de nieuwe locatie.

Voor een aantal ruimtes op de nieuwe locatie zoeken we nog inspiratie qua inrichting (entree, proeflokaal, kantoor). Alle bezoekers kunnen hun ideeën, suggesties etc. aangeven en de beste inzendingen krijgen een uniek Leidsch Bier-pakket als dank!

Iedereen is van harte welkom!

—
Nederlands Bier is zoveel meer dan het ‘Hollands pilsje’. Er zijn nog minstens 50 andere biertypen en elke brouwerij maakt daarop zijn eigen, unieke variaties. Zo is in 2013 het Kuitbier (een authentiek, 15e eeuws, Hollands biertype) opnieuw gebrouwen door verschillende brouwerijen. Voor elke smaakvoorkeur, elke gelegenheid en elk gerecht is er wel een perfect bier te vinden. Nederlands Bier is bedoeld om je smaakpapillen te verwennen, dus… geniet ervan!

Posted in Geen categorie | No Comments »

Jazeker, Leidsch Bier heeft ook de uitdaging aangenomen van de Campagne Nederlandse Bierstijlen. Deze groep van meer dan twintig bierkenners, brouwers en historici heeft zichzelf als doel gesteld om oude, vergeten Nederlandse bierstijlen weer nieuw leven in te blazen. Op 21 januari 2013 viel de e-mail van de Campagne in de bus met een oproep aan alle brouwers van Nederland om een Kuitbier te brouwen. Dit biertype is ontstaan in 15e eeuw in het toenmalige Holland, en heeft ruim vierhonderd jaar bestaan tot in de 19e eeuw.

De Campagne had in samenwerking met Derek Walsh de volgende uitgangspunten voor het bier bepaald:

Met name het grote aandeel haver (minimaal 45%) in de storting is opvallend. In hedendaagse bieren wordt vooral veel gemoute gerst gebruikt en daarnaast (in sommige biertypen) een behoorlijk aandeel tarwemout. Andere granen als rogge, spelt, boekweit en haver worden slechts sporadisch gebruikt. Door de grote hoeveelheid haver krijgt het bier alvast een geheel eigen smaak en karakter.

Het Leidsch Kuitbier is gebrouwen op 3 maart 2013, als laatste brouwsel op de oude brouwerijlocatie (inmiddels zijn we verhuisd naar een veel grotere locatie aan de Flevoweg 35a). Helaas maar een batch van ruim 200 liter, want bij de introductie bleek al dat dit bier zeer in de smaak viel. Leidsch Kuitbier is alleen te proeven tijdens de Biermarkt bij café Olivier (21 april), de Lentebierwandeling bij café Lemmy’s (19 mei), het Bierproeffestival in Den Haag (23 t/m 25 mei), de Kuitbierproeverij in café Storm (29 mei) en natuurlijk in de brouwerij zelf tijdens de Nederlandse Brouwerijdagen (1 en 2 juni).

Leidsch Kuitbier wordt nu nog niet op fles afgevuld, maar het etiket is al wel ontworpen door buro B71. Geheel volgens de nieuwe etikettenlijn 2013 met het segment rechtsboven steeds in een andere kleur. In het blauwe segment staat de poort afgebeeld van het Stevenshofje aan de Haarlemmerstraat in Leiden. Het hofje is in 1487 gesticht door de rijke brouwer Willem Aerntsz. van Tetrode en vernoemd naar de patroonheilige van het Leidse brouwersgilde, Sint Steven. Gelet op het jaartal zou het dus heel goed kunnen dat deze roemruchte brouwer destijds zelf ook een Kuitbier heeft gebrouwen!

De bijnaam ‘Steefje’ voor dit bier is helaas niet door de ballotage gekomen. Het publiek zou met ‘doe mij maar een leidschsteefje’ zo maar iets anders kunnen bestellen dan de bedoeling was…

Posted in Kuitbier | No Comments »

In april 2004 verscheen Leidsch Blond voor het eerst op de markt. Gehuld in een klassiek flesje (het pijpje, oftewel de Apo 33 cl) en met een etiket waarop de kleur rood en een stukje van een schilderij van Jan Steen de boventoon voerden.

Aan het ontwerp van het etiket waren een stuk of dertig proefversies vooraf gegaan, variërend van ‘absurd en extreem’ (denk Flying Dog-achtig) tot ‘toeristisch groeten uit’ met foto’s van bekende Leidse gebouwen. In de vitrine in het proeflokaal zijn nog enkele ‘fraaie’ voorbeelden te bewonderen.

De kleurstelling was vanaf het begin duidelijk: rood en wit, want dat zijn de kleuren van de stad Leiden. Ook de twee sleutels in het logo verwijzen naar de sleutels in het Leidse stadswapen en bevestigen de band met de stad.

Het stukje schilderij (uit “Vrolijk gezelschap op een terras” van Jan Steen) was een eerbetoon aan deze Leidse meester-schilder, één van de beroemdste zonen van onze stad. Minder bekend, maar in dit kader wel heel treffend: Jan Steen is ook nog bierbrouwer geweest, net als zijn vader (hoewel de laatste wel een stuk succesvoller was op dat gebied).

Bij de meeste bieren naast Leidsch Blond vormt een stukje schilderij van Jan Steen de blikvanger op het etiket. Het geeft de etiketten een klassiek uiterlijk, passend bij traditionele speciaalbieren.

Maar de tijden veranderen…

Bij de ontwikkeling en introductie van de Aaipiejee (in september 2010) was al een vernieuwende koers uitgezet op het gebied van geur en smaak. En ook de Morsporter, Pumpkin Raisin Bock en het Kerstbomenbier zijn geen bieren met een doorsnee karakter. Het werd hoog tijd om die moderne, vernieuwende koers ook tot uitdrukking te laten komen in de verpakking van de bieren. Na enig geploeter achter de PC bleek dat een modernisering van de bestaande etikettenlijn niet uit mijn eigen creatieve brein zou gaan komen. Er was professionele hulp nodig!

Met de groei van het aantal klein bierbrouwerijen in Nederland groeit ook de behoefte aan grafische ontwerpen voor met name etiketten, maar ook logo’s, viltjes, posters etc. Eén naam komt daarbij steeds weer voorbij: Bob van Dijk (van buro b71.nl). Nadat ik heel prettig met hem had samengewerkt bij de ontwikkeling van het etiket voor de Wintersplinter (opdrachtbier voor het lustrum van PINT Zuid-Holland) was voor mij duidelijk dat Bob de aangewezen man was om een nieuwe etikettenlijn voor Leidsch Bier te ontwikkelen.

Begin januari kwam Bob met drie fraaie, verrassende ontwerpen waarbij één ontwerp er qua moderne uitstraling bovenuit stak. Precies het soort ontwerp dat past bij vernieuwende koers van Leidsch Bier. Natuurlijk was er nog aardig wat schaafwerk nodig om tot een definitieve ontwerp te komen, maar het resultaat is er dan ook naar.

Geen traditionele plaatjes meer of stukjes schilderij (sorry Jan Steen). Maar strakke lijnen en een schuine ‘off-centered’ vlakverdeling die ook al in het logo zit. Het logo zelf is overigens niet veranderd. Dat was mentaal nog een te grote stap…

Het vlak rechtsboven heeft per bier een andere kleur, zodat de verschillende bieren makkelijk te herkennen zijn (bijvoorbeeld geel voor de Blond, en bruin voor de Morsporter). In datzelfde vlak is op de achtergrond een Leids stadsgezicht terug te vinden (bij de Blond het stadhuis, bij de Morsporter vanzelfsprekend de Morspoort, etc.).

Het vlak linksboven bevat alle technische informatie over het bier. En linksonder staan de links naar het Internet (website, Facebook) inclusief een QR-code. Als je zo’n QR-code scant met je smartphone kom je direct op de webpagina van het betreffende bier terecht. Je vindt daar (in de toekomst) nog meer informatie met name over de culinaire toepassingen en combinaties met dat bier.

Om de vernieuwing compleet te maken worden de Leidsche bieren voortaan gebotteld in een moderne fles: de Longneck 33 cl. Internationaal al langer bekend als bierfles en inmiddels ook bij enkele Nederlandse brouwerijen in gebruik. De grote fles (Bière Belge 75 cl, met kurk en korf) blijft. Met zijn ronde schouder en lange nek past ‘ie eigenlijk veel beter bij de nieuwe fles dan bij de oude.

De komende periode zullen ook de andere Leidsche bieren één voor één in het nieuwe jasje gehesen worden. Te beginnen met de speciale Flavorites-edities van de Morsporter (gelagerd met verrassende ingrediënten). En daarna het Kuit-bier (een haverbier volgens oud-Hollandse receptuur) en voor de zomer de Weizen.

Geniet ervan!

Posted in Geen categorie | No Comments »

In april 2012 mocht ik het bestuur van PINT regio Zuid-Holland ontvangen in de brouwerij. Ze hadden begrepen dat ik mijn produktie-capaciteit wilde gaan uitbreiden, en wilden daar eens verder over praten. Al snel kwam het gesprek op het Winterbierfestival Gouda, dat in januari 2013 al weer toe is aan zijn 20e editie. Een mijlpaal om te vieren en vandaar de vraag of de Leidsche Bierbrouwerij voor die gelegenheid een lustrumbier zou kunnen ontwikkelen en brouwen.

Natuurlijk was ik zeer vereerd met dit verzoek. Het Winterbierfestival Gouda is tenslotte een gerenommeerd festival waar veel enthousiaste, maar ook kritische bierliefhebbers op af komen. Ik was ook enigszins bezorgd, want de ontwikkeling van een nieuw bier kan zo maar 6 tot 9 maanden duren, en ook de geplande capaciteitsuitbreiding (nieuw brouwhuis en fermenters) moest nog gerealiseerd worden.

Gelukkig was het PINT-bestuur behulpzaam, want op mijn vraag wat voor bier ze in gedachten hadden was het antwoord simpel: “Een sterke versie van je Morsporter”. Dat zou de ontwikkelingstijd natuurlijk enorm bekorten, waardoor er genoeg tijd was om een aantal specifieke smaakvarianten te onderzoeken. Het leek me namelijk interessant om de smaak van de Morsporter (koffie, chocola, donkere broodkorstjes en een hint van ‘blauw fruit’) te combineren met specerijen zoals gember en peper. En ook om verder te experimenteren met houtlagering, waar ik bij de Leidsch Brett. al wat ervaring mee had opgedaan.

Lagering in houten vaten is in de brouwerij helaas nog geen optie vanwege de extra opslagruimte die daar voor nodig is. Maar lagering met houtsnippers is smaaktechnisch een uitstekend alternatief, en heeft als voordeel dat je veel eenvoudiger een blend van verschillende houtsoorten kunt realiseren. Amerikaans eiken geeft bijvoorbeeld een heel andere smaak af dan Frans eiken, en de ‘toasting’ van het hout maakt ook veel uit. Een Leidsch Bier-fan, werkzaam bij de lokale bouwmarkt, raadde me aan om ook de houtsnippers van Weber (van die barbecues) te proberen. Zij brengen maar liefst 5 verschillende soorten houtsnippers op de markt voor het roken van gerechten op de barbecue.

Eind juni 2012 waren de testbieren gereed voor een proefsessie. De bieren met gember en peper vielen al snel af, vanwege de branderigheid die de andere smaken van de porter overschaduwden. De Weber-houtsnippers waren ook geen succes, omdat ze juist helemaal geen smaak afgaven (althans niet bij een normale dosering). De verschillende soorten ‘toasted oak’ bleken wel een schot in de roos. Niet zo zeer vanwege een overdreven houtsmaak, maar omdat ze (in de juiste dosering!) de andere smaken in de porter juist mooi aanvulden. De naam Wintersplinter was toen ook een logische keuze voor een winterbier met houtsnippers…

Nadat begin oktober het nieuwe brouwhuis en de fermenters in gebruik genomen waren (voor het Kerstbomenbier van 14,9 °Plato) was de Wintersplinter half oktober aan de beurt. Een bier van 21,1 °Plato betekent ook een zware storting met veel mout en de brouwketels konden het volume maar net aan. Uiteindelijk waren er 5 brouwsels nodig om één fermenter vol te krijgen, maar dat verliep allemaal naar wens. Na de vergisting, dryhopping met Bramling Cross-hop, en lagering was het tijd om een deel van het jongbier af te vullen in RVS-vaten met de geselecteerde houtsnippers. De dosering houtsnippers was een overdosis (genoeg voor de hele batch) zodat we uiteindelijk bij het afvullen van de flessen de perfecte blend konden maken.

Een lustrumbier hoort natuurlijk in een feestelijk flesje met een mooi etiket. Het PINT-bestuur had Bob van Dijk (Aikibob op Facebook) gevraagd om een ontwerp te maken. Deze enthousiaste designer maakt voor steeds meer Nederlandse brouwerijen ontwerpen en de resultaten zijn schitterend. Zo ook het donkerblauwe etiket van de Wintersplinter met een winters tafereel, het houtprofiel en de subtiele kleurvariatie van de letters P, I, N en T. Daar hoort ook een moderne fles bij: de Longneck 33 cl, die ook de nieuwe standaardfles wordt van de Leidsche Bierbrouwerij.

Er wachtte nog één grote klus: het afvullen van zo’n 400 liter Wintersplinter. Bij een kleine brouwerij gaat dat natuurlijk op ambachtelijke wijze (= handmatig ), net als het afsluiten van de fles met een kroonkruk én het plakken van de etiketten. Op een zondagmiddag in december heeft het PINT-bestuur zich met enthousiasme op deze flinke klus gestort. En met succes, want een enorme verzameling flessen was het resultaat.

Het proeflokaal van de Leidsche Bierbrouwerij doet ook dienst als moutopslag, schrootkamer, afvulruimte én als warme kamer. Daar hebben de flessen Wintersplinter de afgelopen weken rustig en warm staan nagisten en rijpen, in afwachting van de grote dag.

Op zondag 20 januari 2013 zullen ze namelijk gepresenteerd worden aan het publiek tijdens het Winterbierfestival Gouda. Een bijzonder spannend moment!

Posted in Geen categorie | No Comments »

Een impressie (audioslide):

Veel dank ook aan alle vrijwilligers!

Posted in Geen categorie | No Comments »